Ukrayna, zorlu hava sahası koşullarında dahi kara yollarından kalkış yapabilen Gripen savaş uçakları ile hava savunma doktrinini kökten değiştirmeye hazırlanıyor. İsveç ile yürütülen müzakereler kapsamında, envantere 20 adede kadar modern Gripen E/F uçağının satın alınması ve 16 adede kadar Gripen C/D modelinin hibe yoluyla kazandırılması planlanıyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Rusya’nın planör bombalarına karşı mevcut hava savunma sistemlerinin yetersiz kaldığına dikkat çekti. Zelenskiy şu ifadeleri kullandı: “Rusya’nın hava bombaları bizim için hâlâ büyük bir zorluk oluşturuyor. Bir ay içinde, yüzlerce değil, binlerce bombadan bahsediyoruz. Jetleri, hem Rus topraklarından hem de geçici olarak işgal edilmiş Ukrayna topraklarından, 100 kilometreyi aşan menzillerle planör bombaları fırlatıyor. Bu bombaları engelleyecek kadar yeterli hava savunma aracımız hiçbir zaman olmadı. Bu bombaları kullanarak, Ruslar Donetsk ve Luhansk bölgelerimizdeki sınır topluluklarında, Harkiv, Sumi ve diğer yerlerde yıkım yaratıyor. Pek çok şehir ve köy hava bombalarıyla yerle bir edildi. Bu nedenle, uyumlu silahlarla donatılmış Gripen’ler – özellikle 200 kilometreyi aşan mesafelerde hedefleri yok eden Meteor füzeleri – Rus jetlerini uzak tutmamıza yardımcı olacak; böylece planör bombalarını kitlesel olarak kullanamayacaklar.”
İsveç ve Ukrayna Arasındaki İş Birliği
İsveç Hükûmeti, Ukrayna’ya bağışlanacak uçakların yarattığı envanter boşluğunu doldurmak adına gerekli bütçeyi ayırdığını belirtti. Uçakların üreticisi Saab, gelinen aşama itibarıyla henüz bağlayıcı bir resmi sözleşme imzalanmadığını veya net bir sipariş süreci tamamlanmadığını belirtti. Şirket, bu süreçte sadece uçakların tedariki ve mevcut kapasitenin yenilenmesi için yapılacak müzakerelerde ‘stratejik destek rolü’ üstleneceğini vurguladı.”
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Saab CEO’su ve Başkanı Micael Johansson, iş birliğinden duydukları memnuniyeti dile getirerek şu ifadeleri kullandı: “İsveç ve Ukrayna’nın, Saab ile birlikte Ukrayna’ya dünyanın en gelişmiş savaş uçaklarından biri olan Gripen’e erişim sağlama yönünde yeni adımlar atması çok önemli. Ukrayna’nın Gripen tedarik sürecine ve İsveç makamlarının bağışlanan uçakların yerine yenilerini almasına destek vermeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.”
Saab, savunma sanayiindeki bu tür tedarik süreçlerinde sadece bir uçak üreticisi olarak değil, teknoloji transferi ve yerel bakım-onarım kapasitesinin geliştirilmesi noktasında stratejik bir iş ortağı olarak hareket ediyor. İsveçli üretici, benzer bir sanayileşme ve teknoloji transferi modelini kısa süre önce Kanada’nın savaş uçağı modernizasyon süreci için de önermişti.
Gripen Uçaklarının Sahadaki Avantajları
Söz konusu tedarik planı, Ekim 2025’te Zelenskiy’nin İsveç’in Linköping kentindeki Saab tesislerine gerçekleştirdiği ziyarette imzalanan hava savunma iş birliği niyet mektubuna dayanıyor. 28 Mayıs’ta Uppsala’da gerçekleştirilen güncel toplantı ile bu niyet, somut bir operasyonel plana dönüştürüldü. Ukrayna’nın mevcut çatışma ortamı göz önüne alındığında, Gripen uçaklarının sunduğu teknik avantajlar kritik önem taşıyor. Platform, kısa mesafelerde kalkış ve iniş yapabilme yeteneği ile geçici pistlerden ve uygun kara yollarından operasyonel faaliyet yürütebiliyor. Bu dağınık operasyon kabiliyeti, uçağa yüksek beka yeteneği kazandırarak tek merkezli hava üslerine olan bağımlılığı minimize ediyor. Ayrıca gelişmiş sistemlerine rağmen bakım ve işletme kolaylığı, yoğun çatışma süreçlerinde uçağın görev hazır olma oranını en üst seviyede tutuyor.
🔍 İlginizi Çekebilir
Kaynak: C4Defence- Saab
