Günümüzün gezen en büyük su üstü muharebe gemisi olan Proje 1144 Orlan (Deniz Kartalı) sınıfı kruvazörler, daha yaygın biçimde Kirov sınıfı olarak biliniyor. Deniz sistemlerine meraklı birçok okuyucumuz, çoğul eki kullanmamızı yadırgayabilir. Ne de olsa aslında yalnızca RFNS Petr Velikiy yüzüyor. Ancak Rusya, RFNS Admiral Lazarev ve RFNS Nakhimov’u da 2020’de göreve döndürmeyi planlıyor. Hatta sınıfının ilki olan Kirov’un bile Anka misali küllerinden doğması gündemde. Öyle görünüyor ki gelmiş geçmiş en güçlü su üstü muharebe gemilerinin efsanesi, daha uzun yıllar devam edecek.
Devasa boyutları ve etkileyici silah donanımları göz korkutsa da Kirov sınıfı kruvazörler, daha ilk görüldükleri anda ciddi tartışmalara neden oldu. Bu tartışmaların kökeni, İkinci Dünya Savaşı öncesine kadar uzanıyordu. Dünya, 1918’de sona eren büyük savaşın rövanşına hazırlanırken planlamacıların kafası, gelişen teknolojilerle birlikte deniz muharebelerinin nasıl evrileceği konusunda hâlen karışıktı. Aralarında Billy Mitcell’ın da bulunduğu öncüler, su üstünde hâkimiyetin yolunun uçaklardan geçtiğini iddia ediyordu. Ancak tutucu amirallerin devasa muharebe gemilerine olan inancı, henüz solmamıştı. Ayrıca ülkeler için en büyük muharebe gemisine sahip olmanın bir prestij getirdiği kabulü de yaygındı. İşte bu anlayışla Bismarck, Missouri ve Yamato gibi yüzen çelik devler, 1939’da ya denize indirilmişti ya da kızağa konmuştu.
İkinci Dünya Savaşı’nın ilk günlerinde her şey, eskisi gibiydi. Alman cep zırhlısı Graf Spee, İngiliz HMS Ajax ve MHS Exeter ile Yeni Zelanda’nın HMNZS Achilles kruvazörleri ile göğüs göğüse çarpışmıştı. U-Boat’lar, muhriplerle köşe kapmaca oynayarak ticaret gemilerini avlamaya çalışıyordu. Ancak Almanya, Norveç’i işgal ettiğinde ezber bozan bir şey oldu. Alman Königsberg kruvazörü, 10 Nisan 1940’ta İngiliz Kraliyet Donanması’na bağlı 16 Skua pike bombardıman uçağı tarafından batırılmıştı. Tarihte ilk kez büyük bir su üstü muharebe gemisi, uçakların kurbanı oluyordu; ama bu, son değildi…
