Batı’nın kadim “böl ve yönet” politikası, bu kez Doğu’nun elinde Batı’ya karşı şekilleniyor. Avrupa Birliği’ndeki mevcut çatlakları, ekonomik açılımlarıyla daha da derinleştiren Çin, coğrafi ve diplomatik manevra alanını genişletirken yine ustalığını konuşturuyor.
Çin Komünist Partisi, devlet başkanlarının görev sürelerini beş yıllık iki dönemle sınırlayan düzenlemeyi kaldırdı. Şi Cinping’in ömür boyu liderliğine giden kapı, böylelikle aralandı. Çin’de süregiden bu tip illiberal uygulamalara, son birkaç yılda özellikle Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde de sıklıkla rastlanıyor. Avrupa Birliği’nin “eski” ve “yeni” üyeleri arasında nicedir var olan ayrılıklara her geçen gün bir yenisi daha eklenirken Çin, bu gidişatı fırsata çevirmek konusunda kararlı. İddialı “Bir Kuşak Bir Yol Projesi” (One Belt One Road/ OBOR) çerçevesinde söz konusu coğrafyada ticari açılımlar kaydetmek isteyen Pekin, gerekli lojistik ağı kurmak maksadıyla cömert yatırımlardan geri kalmıyor. Bu yatırımların arka planında, Konfüçyus Enstitüleri’nin kurulması gibi kamu diplomasisi çabaları da yok değil. Çin, elinin güçlü olduğu alanlarda ilişkiler geliştirerek ve bu ilişkileri, elinin zayıf olduğu yerlerde kullanarak stratejik başarıyı hedefliyor. Çin’in zayıf insan hakları karnesinin ve arka bahçesindeki yayılmacılığın uluslararası platformlarda kınanmasının önünü almak, ülkeyi Dünya Ticaret Merkezi nezdinde “pazar ekonomisi” statüsüne kavuşturmak gibi çıkarlarda, partnerlerin sağlayabileceği katkılar yadsınamaz.
Bu çerçevede hayata geçen 16+1 Grubu, Çin Halk Cumhuriyeti girişiminde başlatılan, 11 AB üyesi ve beş Balkan ülkesini (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Karadağ, Letonya, Litvanya, Macaristan, Makedonya, Polonya, Romanya, Sırbistan, Slovakya, Slovenya) kapsayan bir platform.
