Harekatın 307. Gününde,
-Rusya’nın aşırı zayiatına rağmen vazgeçmediği Donbas’ın tamamını ele geçirmek maksatlı taarruzlarına devam ettiği,
-Rus kuvvetlerin, Luhansk bölgesinde savunmasına devam ederken bazı alanlardaki taktik seviyedeki karşı taarruzlarına ve Donetsk bölgesindeki Bakhmut, Avdiivka, Marinka başta olmak üzere Donetsk batısındaki meskun mahaller bölgesindeki taarruzları ile Zaporizhia ile Kherson bölgelerinde savunmasının devam ettiği,
-Ukrayna’nın Luhansk bölgesindeki Svatove-Kreminna hattını ele geçirme maksatlı taarruzları, Donetsk bölgesindeki başta Bakhmut ile Marinka kasabaları başta olmak üzere savunması ile diğer bölgelerdeki bölgeyi kontrol etme çalışmalarının devam ettiği, Luhansk bölgesindeki taarruzlarının Kreminna bölgesinde önemli kazanımlar ile gelişmeye devam etmektedir.
****Rusya’nın kayıpları konusunda Ukrayna kaynaklı açıklamalara göre rakamlar incelendiğinde büyük kayıpları görmekteyiz. Bunların yanı sıra terk ettikleri, muharebe sahasında bırakıp kaçtıkları araç-gereçleri ve muharebe sahasında ölüp toplanmayan bırakılmış ölü Rus askerlerini görmekteyiz.
Sayılar incelendiğinde kısa süre içinde yenisinin karşılanmasının çok zor olduğunu, özellikle Tank-Zırhlı Araç ve Topçu silahları açısından anlayabiliyoruz. Putin’in kısa bir süre önce savunma sanayi yetkilileri ile bu konuda toplantı yapıp, üretim emri vermesinin de nedeni olarak bu kayıpları görebiliriz.
****Rusya Devlet Başkanı Putin 25 Aralık 2022 günü Kremlin kontrolündeki Rossiya 1 televizyonuna verdiği röportajda, Rusya’nın Ukrayna konusunda müzakereye hazır olduğunu açıkladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ayrıca, Ukrayna ve batılı müttefiklerini müzakere etmeyi “reddetmekle” suçlarken, Rusya’nınUkrayna’dakisavaşa dahil olan tüm taraflarla müzakere etmeye hazır olduğunu söyledi.
Rusya’nın Ukrayna’da “doğru yönde” hareket ettiğini, çünkü ABD liderliğindeki batının Rusya’yı parçalamaya çalıştığını da sözlerine ekledi.
Putin’in son dönemde artarak devam eden müzakerelere açık olduklarına dair söylemlerin, gerçekten Rusya’nın barış istediği değil de, Ukrayna Harekat Alanında istedikleri gibi gitmeyen savaş nedeniyle belirtildiğini düşünmekteyiz.
Üstelik barış görüşmelerini de Ukrayna’nın talepleri değil de Rus istekleri doğrultusunda yapmak istekleri de barış konusunda Rusya’nın samimi olmadığı göstermektedir.
Beyaz Saray sözcüsü John Kirby, Putin’in savaşın sona ermesi için “müzakere etmeye istekli olduğuna dair kesinlikle sıfır işaret gösterdiğini” söyledi. Kirby, “Tam tersine,” dedi ve ekledi; Karada ve havada yaptığı her şey, Ukrayna halkına yönelik şiddeti ziyaret etmeye devam etmek isteyen bir adama işaret ediyor.
****Ukrayna’nın SİHA’lar ile, 26 Aralık sabahı Rusya’nın Ukrayna sınırına 500 km mesafedeki Engels hava üssüne ikinci kez taarruz etiği açıklandı. Moskova’nın yaklaşık 730 kilometre güneydoğusunda bulunan Rusya’nın Engels hava üssündeki patlamalar sonrası üç Rus askerin öldüğü ifade edilmektedir.
Rusya’nın Engels’te konuşlandırdığı Tu-95 uzun menzilli bombardıman uçakları, stratejik nükleer cephaneliğinin önemli bir bileşenini oluşturuyor.Bombardıman uçakları, Ukrayna’ya yönelik seyir füzesi taarruzlarında da kullanıldı.
Ukrayna’nın Rusya’ya bu tür taarruzları yapabileceğini söylemektedir.
****Putin’in son günlerde yaptığı açıklamada, çarlık zamanlarında Devlet Dumasının bir milletvekilinin “Ukrayna’yı kaybetmek istiyorsanız Galiçya’yı ona ilhak edin” dediğini de hatırladı. Bu sözler, İmparator II. Nicholas’a hitaben Danıştay üyesi, eski İçişleri Bakanı Peter Durnovo’ya atfediliyor .
Seslendirilen düşüncelere dayanarak, Putin’in Ukrayna Harekat Alanındaki bölgesel hedefleri hakkında şu sonuca varabiliriz;
-Rusya, Rus İmparatorluğu’nun bir parçası olan Küçük Rus eyaletleri pahasına genişleyeceği, bunlarında Kiev ile Kiev güneyinde Dinyeper nehri boyunca yer alan Cherkasy, Poltava ve Chernihiv bölgeleri ile Novorossiysk bölgeleri olduğunu açıkladı. Bunlar eski Ukrayna’nın şu anki güneydoğu bölgeleridir.DPR, LPR, Zaporozhye ve Herson bölgeleri zaten Rusya Federasyonu’nun bir parçası olarak ilan edildi. Kalan bölgeler ise, Odessa, Kharkov, Nikolaev, Dnepropetrovsk, Kirovograd.
-Ukrayna batı bölgesi olan Galiçya (Ivano-Frankivsk, Lvov ve Ternopil bölgeleri) yeni Rusya’ya katılmayacak.
Ancak bu, Putin’in Polonyalıların oraya girmesine izin vereceği anlamına gelmemeli ancak pazarlık için malzeme olabilecek. Putin, Siz yaptırımları kaldırmalısınız, biz Galiçya’nın bağımsızlığının garantörüyüz dediği belirtildi.
Putin, “Rakiplerinin aksine Rusya, Ukrayna çevresindeki durumu müzakere etmeyi reddetmiyor” dedi.
Putin aynı basın toplantısında, “Düşmanlıkların yoğunlaşması haksız kayıplara yol açıyor” dedi. Ve ayrıca; “Rusya, Ukrayna’daki durumda Batı kadar alaycı davranamaz, bizim farklı bir felsefemiz, hayata ve insanlara karşı farklı bir tavrımız var.”
Yani, ABD’nin Vietnam, Yugoslavya ve Irak’ta yaptığı gibi Rusya’nın “halı bombardımanını” göze alamayacağı uzun bir şehir savaşına hazırlanmalıyız.
Putin, 21 Aralık’ta Savunma Bakanlığı kolejinde Ukrayna ÖZEL HAREKATIN devam edeceğini ve 2023 sonuna kadar tamamlanmasını istediğini belirtti. Savunma Bakanı Sergei Shoigu da, 2023’te planlanan taarruz hakkında konuştu .
Alman Neue Zürcher Zeitung, savunma bakanlığının “Konuşlandırma ve Strateji” iç analizine atıfta bulunarak, Nisan ayında başlayacağı iddia edilen Rus taarruzlarının gelişimi için iki faraziyeye yer verdi.
-Donbass’ta Rus Silahlı Kuvvetlerinin geniş çaplı saldırısı. Sonuç olarak, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri parçalanacak ve tam olarak savaşamayacak.
-Donbass topraklarından bir saldırı ile tüm Ukrayna’yı kontrol altına almak ve bu sırada Beyaz Rusya’dan bir grup Kiev istikametinde taarruz ederek Kiev’i ele geçirmek.
Analize göre, Rus askerleri Batı’dan silah ikmalini engellemek için Polonya sınırına ulaşacak ve ayrıca Transdinyester’i alacak.
Ukrayna’da her türlü savaş suçunu işleyen, Cenevre sözleşmelerine aykırı hareket eden Putin’in, muharebe sahasındaki başarısızlığının nedeni olarak belirttiği hususa, sanırım kendi bile inanmıyordur. Esasında bu mesaj birazda iç kamuoyuna yönelik onları susturmak için olduğunu söyleyebiliriz. Ve Rusya’nın hedefinin sadece Donbas olmadığı Ukrayna olduğu bir kez daha vurgulandı.
KUPYANSK-SVATOVE-KREMİNNA-SİVERSK MUHAREBE BÖLGESİ
Svatove-Kreminna hattındaki karşılıklı taarruzlar devam etmektedir. Ancak bu hatta en çok dikkate değer gelişmelerin Kreminna bölgesinde olduğu görülmektedir. Rus kuvvetleri temas hattındaki çöken savunma hatlarını ivedi seferberlikle temin edilen askerler ile takviye etmektedir. Ayrıca Rusya taarruzdan da vazgeçmemekte, Kupyansk kuzeyinde, Svatove kuzey batısı, Savatove ile Kreminna arasındaki taarruzlarında başarılı olamadığı Ukrayna kaynaklarınca açıklandı.
Ukrayna kuvvetlerinin son günlerdeki Svatove ile Kreminna meskun mahallerine yönelik taarruzlarının başarılı olmaya başladığı, Svatove’ye çok az bir mesafe kaldığı, Kreminna dış mahallelerine girildiği, bölgedeki Rus kuvvetleri komuta yerinin, Ukrayna Ordusu’nun yoğun baskısı altında Kreminna’ın 15 kilometre güneyindeki Rubizhne’ye çekildiği açıklandı. Svatove’ye birkaç km mesafesi kalan Ukrayna kuvvetleri, bölgedeki savunma hatlarında bulunan Rus kuvvetlerin artık elindeki Ukrayna topçu silahlarının etkili menzili içinde olduğunu belirtmektedir.
Ukrinform’da düzenlenen bir brifingde konuşan Luhansk Bölgesel Askeri İdaresi başkanı Serhii Haidai,
“Ordumuz Kreminna yakınında çatışmalarını sürdürmektedir ve Kreminna’da konuşlanmış Rus birliğin komuta yerinin Rubizhne’ye şimdi taşındığını söyleyebilirim.” Şeklinde açıklama yaptı Haidai.
Ukrayna kuvvetlerinin kısa bir süre sonra Kreminnaya ve Kreminna-Severedonetsk yoluna el atacağını dolayısıyla Kreminna-Svatove savunma hattının yarılabileceğini değerlendiriyoruz. Bölgeyi devamlı takviye eden Rus kuvvetlerin bu girmeyi durdurup Ukrayna kuvvetlerini geri çekilmeye mecbur bırakabileceğini dikkate almak lazım.
Donets nehri güneyinde Siversk doğusu bölgesindeki Rus taarruzlarının Bakhmut kasabasına yapılan taarruz ile koordineli olarak devam etmekte olduğu ancak beklenen başarının gerçekleşmediğini de vurgulamak lazım. Ayrıca bu bölgenin hemen kuzeyindeki Kreminna bölgesindeki gelişmelere göre Siversk bölgesindeki taarruzların geleceği de şekillenecektir.
BAKHMUT MUHAREBE BÖLGESİ
Rusya Mayıs ayından beri 42 km2 lik Bakhmut kasabasını ele geçirmeye çalışmaktadır.
Ukrayna’nın Toplam Büyüklüğü 603.550 km2 olup bunun Rusya kontrolu altındaki alanın dışındaki Ukrayna kontrolundaki alan ise 516.993 km2 dir. Ukrayna harekat alanında küçük bir alan olan Bakhmut kasabasında Rusya’nın bu kadar inanılmaz zayiatlar verme pahasına ısrar etmesini taktik açıdan tarif etmek çok zor. Ve üstelik bu ısrarın devam ettiğini ve devam edeceğini Rus yetkililerin açıklamalarından anlıyoruz.
Bakhmut doğusunda kasaba dışına geri çekilen Rus kuvvetlerin güneyde de Opytne bölgesinden kasabaya girme çabasının sonuç vermediği ve durduğu açıklanmaktadır. Bakhmut kasabasına girmekte zorlanan Rus kuvvetlerinin özellikle kasabanın kuzey ile güney bölgesindeki taarruzlarına ağırlık vermeye başladığını bu kapsamda,
-Soledar bölgesinde ve güneyinde Pidhorodne bölgesinde yavaş yavaş ilerlediği,
-Bakhmut güneyinde Opytne’den başlayarak yaklaşık 20 km lik cephe boyunca ilerlemeye çalıştığını görmekteyiz.
Bölgede etrafa saçılmış ve toplanmamış çok sayıda ceset olduğunu ve özellikle Rusya tarafından askerlerine verilen önemi de bu sayede görmekteyiz.
AVDİİVKA -DONETSK MUHAREBE BÖLGESİ
Rusya Donetsk batısındaki şehirler bölgesinde Rus taarruzları devam etmektedir.
Bölgede Rus kuvvetlerin,
-Avdiivka kuzeyinde, -Avdiivka-Pisky arasındaki bölgede, -Marinka bölgesindeki ve,
-Marinka güneyinde devam etmekte olan taarruzlarının Ukrayna kuvvetlerince yavaşlatılıp kontrol altına alındığı belirtilmektedir.
Ayrıca Ukrayna kuvvetlerinin kaybettiği bazı mevzileri geri almak için Vuhledar bölgesinde taktik seviyede bir karşı taarruz yaptığı da açıklandı.
Yaklaşık 10 gündür Marinka içinde devam eden Rus taarruzlarının sonucu Rus kuvvetlerinin Marinka’da kasabanın çoğunu kontrol etmesine rağmen hala tamamını Rusların ele geçiremediğini görmekteyiz. Bölgedeki taarruzların Bakhmut bölgesindeki Rus harekatı ile koordineli olarak gelişeceğini dolayısıyla Donetsk bölgesindeki gelişmeleri Bakhmut bölgesi ile beraber değerlendirmek lazım.
****Sosyal medya paylaşımlarında Türk Kirpi aracının Ukrayna kuvvetlerince kullanıldığı ve faydalandığı anlaşılmaktadır.
****Rusya’nın yeni geliştirdiği T-14 Ana Muharebe Tankını da Ukrayna Harekat Alanında kullanılmak üzere sevk ettiği Rus kaynaklarınca belirtilmektedir.
Rusya ordusu için 2015-2020 tarihleri arasında 2300 adet üretilmesi planlanana T-14 Armata yeni nesil bir Rus tankı olarak sıra dışı bir tasarıma sahiptir. Tank başta insansız tareti olması ve ön tarafta zırhlı kapsül içinde üç kişilik mürettebatı bulunması gibi birkaç belirgin özelliğe sahiptir. Geliştirilmesi beş yıl sürmüştür.
T-14 Armatanın ana silahı daha önceki Rus tanklarındaki 125 mm çapında 2A46 yivsiz toptur. Topun en belirgin özelliği duman tahliye özelliği olmamasıdır. Dakikada 10-12 atış yapabilen bu top 8 km uzaklıktaki bir zırhlı aracı delebilir. Gündüz 5 km, gece termal kamera yardımıyla 3,5 km uzaklıktaki hedefleri belirleyebilir. Topçu 4x ve 12x optik yakınlaştırma yapabilen görüş sistemine sahiptir. Lazer telemetresi teorik olarak 7,5 km uzaklıktaki hedefe kilitlenebilir. Tank hareket halinde ateş edebilir ve mürettebat 360 derece dönebilen yüksek çözünürlüklü kameraya sahiptir.
2A82-1M topundan geliştirilen Vacuum-1 sabot mermisi ile 900 mm kalınlıktaki bir zırhı delebilecek ve 2000 metreden 1000 mm kalınlığındaki RHA zırhı delebilir. Top aynı zamanda hava savunma amaçlı güdümlü füze atabilme özelliğine de sahiptir.
(E) Tuğgeneral Levent Köse
Yazar Hakkında: 1960 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde doğan Levent Köse’nin memleketi Giresun-Görele’dir. İlk ve ortaokulu bitirmeyi müteakip, 1977 yılları arasında Kuleli Askeri Lisesi’nden, 1981 yılları arasında Kara Harp Okulu’ndan mezun olmuş ve çeşitli birliklerde Takım ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1992 -1994 yılları arasında Kara Harp Akademisi öğrenimini tamamlayıp Kurmay Subay olarak çeşitli birliklerde Şube Müdürlüğü, Tabur K.lığı ve Alay K.lığı görevlerinde bulunmuştur. 2010 yılında Tuğgeneralliğine terfi etmesi sonrası, Hakkari Dağ ve Komd. Tug. K. ve Balıkesir Bakım Okulu ve Eğt. Mrk. K. olarak görev yapıp 2014 yılında emekli olmuştur. 2017-2021 yılları arasında Kara Harp Enstitüsü’nde öğretmenlik yapmıştır. Görevi esnasında Silahlı Kuvvetler Akademisi’nde, Milli Güvenlik Akademisi’nde öğrenim görmüş, Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde yüksek lisans yapmıştır.
