Birleşik Krallık’ın en iddialı motor üreticilerinden Rolls-Royce (RR) firması, Türkiye’nin Milli Muharip Uçak Projesi’nin bir parçası olacak gibi görünüyor. İddialı bir medya planlaması ile IDEF’in ilk gününe önemli iş birliği anlaşmaları ile giren firma, teklif veren üç kurumdan ikisinde bir şekilde yer alıyor. Firma ile programı konuşmak için bir araya geldiğimizde, akıllarında yalnız bu konu olduğunu net biçimde ifade ettiler.
C4Defence: Türkiye’nin Milli Muharip Uçak Programı F-X ile ilgili olarak düşüncenizi öğrenmek istiyoruz.
RR Pazarlama ve İletişim Direktörü Nick Britton: Çok iyi, nitekim biz de bunu konuşmak istiyoruz. Kısa bir giriş yapayım. Alex ve ben, savunma ve havacılık alanında çalışıyoruz. Dünya genelinde, 103 ülkeden 160 civarında müşterimiz var ve yaklaşık 16 bin motor hizmete girmiş durumda. Alandaki uzmanlığımız, bu seviyede.
C4Defence: Kale Grup ile gerçekleşen yatırımın duyurusu ile başlayalım. Neleri kapsıyor?
RR Strateji ve Gelecek Programlar Direktörü Alex Zino: Özellikle Türkiye’de neler yaptığımız, Kale Grup’la müşterek bir firma kurulması ve motor hakkında IDEF'te yaptığımız duyuruda yer alıyor. Türkiye’ye birlikte üretim teklif ettik, ki bu bir yılı aşkın bir süredir TAI ve SSM ile birlikte üzerinde çalıştığımız bir konuydu. İnanıyoruz ki Türkiye, havacılık ve uzay alanında küresel boyutta bir mükemmeliyet merkezi olma konusunda çok istekli. Bu istek, bizim vizyonumuzla da bağlantılı. Kale’yi bir yıldan biraz uzun bir süre önce bulduk ve uçağın tasarımcıları TAI ve SSM’nin yanında, ortak geliştirilmiş bir motor için birlikte çalışacağız. Üç ana özellik söz konusu; ilki, SSM’nin isterleri kapsamında, sistemi optimize etmek için yeni bir motor geliştirmek. Bu, yeni ürünler söz konusu olduğunda, en iyi kabiliyetleri elde etmek ve motoru uçağa adapte ederek her ikisini bir arada tasarlamak ve tamamıyla uyumlu ve entegre olduklarından emin olmak için çok önemli. İkinci özellik, teknoloji transferi; bu, Türk Hükümeti’ni ve SSM’yi dinlediğinizde çok açık. Yerli bir kabiliyet yaratmak istediklerini söylediler ve bu da Türkiye’de ne yapmak istediğimize ve neler görebileceğimize zemin hazırlıyor. Ortak firmayı teknoloji transferi sağlayabilmek için kuruyoruz; bu kabiliyeti aktaralım ki ürün, Türkiye’de tasarlanabilsin, üretilebilsin ve desteklenebilsin. Bu ortak firma, bir Türk firması; yüzde 51’i Kale Grup’a, yüzde 49’u ise Rolls-Royce’a ait. Bu kabiliyet transferi ve uçağın isterlere göre optimize edildiğinden emin olmak, ihracatı azami ölçüde artıracak ve biz, Türkiye’nin bu ürünü ihraç etmek konusundaki arzusunu açıkça görebiliyoruz. Bu kilit noktalar, bizim burada olmamız ve bu çözümü önermemizdeki en kilit sebepler. Bu üç nokta; uçağın optimizasyonu, kabiliyet transferi ve bu ikisinin bir araya gelmesinden doğan ihracat olanağı.
