Avrupa Komisyonu ile SpaceRISE konsorsiyumu, 7 Ağustos’ta imzaladıkları anlaşmayla IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite / Uydu Dayanıklılığı, Ara Bağlantı ve Güvenlik Altyapısı) uydu takımyıldızına 66 yeni uydu ekleyerek toplam sayıyı 348’e çıkardı. Ocak ayında başlayan ve “Rendezvous 1” adı verilen müzakerelerin tamamlanmasıyla proje, planlama aşamasından tam ölçekli konuşlandırma sürecine geçiyor; ilk fırlatmaların 2029’a kadar başlaması hedefleniyor. Programın toplam bütçesi de bu genişlemeyle birlikte 15,6 milyar Euro’ya yükseldi. Aralık 2024’teki ilk sözleşmede öngörülen 10,6 milyar Eurol’luk rakamın belirgin ölçüde üzerinde.
Görüşmelerde IRIS² uydu sisteminin tasarımı, kapasitesi, dağıtım takvimi, hedef fiyatı ve özel operatörlerin yatırım payı gibi temel parametreler netleştirildi. Genişletilmiş yapı 330 Alçak Dünya Yörüngesi (LEO) ve 18 Orta Dünya Yörüngesi (MEO) uydusundan oluşuyor. Değişen güvenlik ortamına yanıt olarak eklenen 66 uydu, savunma, güvenlik ve acil durum hizmetlerine yönelik kapasiteyi güçlendirecek özel bir katman oluşturacak. Avrupa Komisyonu, bu genişlemenin Avrupa güvenli uydu bağlantısı kapasitesini AB içinde yüzde 60, küresel ölçekte ise yüzde 54 artıracağını açıklıyor.
IRIS² Uydu Takımyıldızı İçin Sanayiden Üretim Taahhüdü
Proje “Team Europe” yaklaşımıyla yürütülüyor; Avrupa Komisyonu, üye devletler, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), AB Uzay Programı Ajansı ve Avrupa sanayisi ortak çalışıyor. SES, Eutelsat ve Hispasat’tan oluşan SpaceRISE konsorsiyumu toplamda 4 milyar Euro’luk özel sektör yatırımını üstleniyor; bunun içinde Eutelsat’ın LEO segmentinin liderliğini üstlenerek taahhüt ettiği 3,39 milyar Euro ve Hispasat’ın yer altyapısı segmentinde üstlendiği 1,6 milyar Euro’nun üzerindeki pay öne çıkıyor. Bu taahhütlere Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB ve Aerospacelab gibi üretici firmalar da dahil.
Artan bütçe ihtiyacı, 2028 ila 2034 yılları arasında AB bütçe dönemi kaynakları ile üye devlet yatırımlarından karşılanacak. Polonya 656 milyon, Macaristan 500 milyon Euro taahhüt ederken; İspanya’nın yatırımının 1,6 ila 2 milyar Euro aralığında olacağı açıklandı. IRIS² 348 uydu ile yalnızca AB üyelerine değil Norveç ve İzlanda’daki yetkili kullanıcılara da hizmet verecek.
Aralık 2024’te SpaceRISE ile imzalanan 12 yıllık imtiyaz sözleşmesiyle hukuken bağlayıcı bir projeye dönüşen IRIS² uydu takımyıldızı, yeni anlaşmayla uydu üretimi, fırlatma hizmetlerinin tedariki ve güvenli yer altyapısının geliştirilmesi aşamasına ilerliyor.
🔍 İlginizi Çekebilir
Kaynak: C4Defence- SpaceNews- Avrupa Komisyonu
