General Atomics Electromagnetic Systems (GA-EMS), askeri tesislere nükleer güç sağlamak üzere geliştirdiği General Atomics Tactical Energy System (GA-TES) mikroreaktörüyle ABD Ordusu’nun Janus Programı’na seçildi. Şirket, 26 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, çok sayıda sanayi ortağından biri olarak sistemi ileri geliştirme aşamasına taşıyacağını duyurdu.
GA-TES, uzak, zorlu ve enerji güvenliği açısından öncelikli bölgelerde kullanılmak üzere tasarlandı. Şebeke kesintileri sırasında temel operasyonların sürdürülmesi için güvenilir güç sağlamayı amaçlayan sistem, ABD Ordusu liderliğinde ve Savaş Departmanı İnovasyon Birimi (Department of War Innovation Unit) iş birliğiyle yürütülen Janus Programı çerçevesinde geliştiriliyor. Program, ticari olarak geliştirilmiş nükleer teknolojilerin operasyonel kullanıma aktarılmasını hızlandırmayı hedefliyor. GA-EMS, çalışmalarını Diğer İşlem Yetkisi (Other Transaction Authority) temelli bir anlaşma ve belirli teknik hedeflere bağlı kilometre taşı bazlı finansman modeliyle yürütecek.
Uranyum-Zirkonyum Hidrür Yakıt Temeli
GA-TES, General Atomics’in uranyum-zirkonyum hidrür (UZrH) yakıt teknolojisindeki öncü çalışmaları ve dünya genelinde faaliyette olan TRIGA reaktörlerinin güvenlik ve işletme geçmişi üzerine inşa edildi. Sistem, kendi kendini düzenleyen UZrH yakıtını pompasız doğal dolaşımlı soğutmayla birleştirerek pasif güvenliği artırıyor, işletimi sadeleştiriyor ve büyük soğutma suyu altyapısına ihtiyaç duymadan savunma altyapısına güç sağlıyor.
GA-EMS Başkanı Scott Forney, GA-TES’i geliştiren şirketin 70 yılı aşkın nükleer birikimiyle askeri tesislere güvenli, bağımsız güç sağlayan mikroreaktör teknolojileri geliştirdiğini belirtti. Forney, dünya genelinde 68 reaktörün tasarım ve kurulumunda yer aldıklarını, reaktör teknolojilerine yaşam döngüleri boyunca destek verdiklerini ve bu deneyimin operasyonel dayanıklılığı güçlendiren enerji çözümleri sunmalarına imkân tanıdığını söyledi.
ABD Ordusu Tesisler, Enerji ve Çevre’den Sorumlu Baş Yardımcı Sekreter Yardımcısı Dr. Jeff Waksman ise Janus Programı’nın tasarım ve deney aşamasından güvenilir ticari donanıma geçişi, dolayısıyla enerji bağımsızlığını sağlamayı hedeflediğini ifade etti. Waksman, GA-TES gibi seçilen firmaların sistemlerinin, ekiplerle üzerinde anlaşılan teknik kilometre taşlarının tamamlanması sürecinde birlikte çalışmayı beklediklerini belirtti.
GA-TES Mikroreaktörünün Teknik Özellikleri
GA-TES, sıvı metal soğutmalı bir mikroreaktör olup taban net çıkışı yaklaşık 5 megavat elektrik (MWe) düzeyinde ve mimarisi yaklaşık 20 MWe’ye kadar ölçeklenebilir nitelikte. Uzak, şebeke dışı ve zorlu ortamlar için tasarlanan tesisin tasarım ömrü 40 yıl olarak belirlendi. Modüler yapısı, sistemin kamyon veya tren yoluyla taşınmasına ve kurulmasına imkân tanırken, birincil soğutucunun doğal dolaşımla akması pompaları ve bunlara bağlı mekanik karmaşıklığı ortadan kaldırıyor.
GA-EMS Nükleer Teknolojiler ve Malzemeler Başkan Yardımcısı Dr. Christina Back, pasif güvenlik ve işletim sadeliğinin GA-TES mikroreaktörünün tasarımının temelini oluşturduğunu belirtti. Back, kendi kendini koruyan UZrH yakıtı ile pompasız doğal dolaşımlı soğutmanın aktif sistemlere ve operatör müdahalesine bağımlılığı azalttığını, aynı zamanda değişen savunma enerjisi ihtiyaçlarına uyum sağlama esnekliği sunduğunu ifade etti.
Janus Programı kapsamında Teksas’taki Fort Hood üssü, GA-TES’in geliştirme, test ve saha planlaması kilometre taşları üzerinden olası konuşlandırmaya doğru ilerletileceği tesis olacak. Çalışma, ABD Ordusu’nun daha geniş kapsamlı nükleer hedeflerini destekliyor.
🔍 İlginizi Çekebilir
Kaynak:C4Defence–General Atomics
