Pentagon tarafından yakın tarihte kamuya açıklanan Modernize Seçilmiş Tedarik Raporu’na (MSAR) göre, F-15EX programı toplam uçak sayısını 98 uçaktan 268 uçağa çıkarıyor. Artışın 21 uçağı 2024 Mali Yılı ek ödenekleri, 148 uçağı ise 2027 Mali Yılı Başkanlık Bütçesi kapsamında programa ekleniyor.
Artışa 2026 Mali Yılı Kongre Bütçesi’nde eklenen bir uçak da dahil. Aynı dönemde İsrail’e satılacak 50 adet F-15 için 29 Aralık 2025’te bir Yabancı Askerî Satışlar (FMS) sözleşmesi imzalandı. Bu sözleşme üretim talebini artırarak alt kademe tedarik zincirini destekliyor ve üretim hattının faaliyet süresini uzatıyor.
Boeing Grevi Teslimatları Geciktirdi
Programın ilk üretim partisindeki sekiz uçak Ocak 2025’te teslim edildi. Ardından Boeing’in St. Louis tesislerinde 4 Ağustos-17 Kasım 2025 tarihleri arasında 15 hafta süren Uluslararası Makinistler Birliği grevi üretim hattını durdurdu ve teslimat takvimini bozdu.
Bu gecikme nedeniyle F-15EX programı, Temmuz 2027 için hedeflenen Tam Operasyonel Kabiliyet (FOC) eşiğini karşılayamayacak; tanımlayıcı uçağın teslimatı Şubat 2028’e kayıyor. Program ofisi 13 Ocak 2026’da bir Program Sapma Raporu sundu ve takvimin yeniden düzenlenmesi üzerinde çalışıyor.
Gecikmeyi telafi etmek için karmaşık alt montajlarda dijitalleştirme artırılıyor, montaj hattına ek personel yerleştiriliyor ve çok yıllı tedarik anlaşmalarından yararlanılıyor.
F-15EX’te Teknik Yenileme Gündemde
Programın Lot 9-12 üretim partilerine uzatılması, uçakta kapsamlı bir teknik yenilemeyi de gerekli kılıyor. Üretim ve tedarik kaynaklarının azalması ile malzeme eskimesi, bazı temel sistemlerin değiştirilmesini zorunlu kılıyor: radar, görev bilgisayarı, elektronik harp sistemi EPAWSSv2 ve motorlar bu kapsamda yenilenecek. Program ofisi, bunun önemli ölçekte bir yeniden tasarım anlamına geldiğini belirtiyor. Yeni üretim partileri için henüz onaylanmış bir Program Ofisi Maliyet Tahmini ya da NACA yok; 2028 Mali Yılı bütçesine yönelik maliyetlendirme çalışmaları sürüyor.
Gelecek üretim partilerinde malzeme tedarikine ilişkin riskler de sürüyor. Elbit’in geniş alan ekranları ve düşük profilli başüstü göstergeleri, GE’nin F110-229 motorları ile Collins’in kartuş ve sevk maddesiyle çalışan cihazları risk listesinde yer alıyor.
Toplam edinim maliyetinde F-15EX programı, cari yıl dolarıyla 36,9293 milyar dolara, 2020 sabit dolarıyla ise 27,9678 milyar dolara ulaşıyor. Bu tutarın 34,9968 milyar doları tedarik, 1,9325 milyar doları ise Ar-Ge, test ve değerlendirme maliyetlerinden oluşuyor.
🔍 İlginizi Çekebilir
Kaynak: C4Defence– Pentagon’un MSAR Raporu
