InnotalentPlus Kurucusu ve İnovasyon Stratejisti Güven Karaöz, yeni güvenlik ve teknoloji çağının doğal mimarisi olan Dual-Use’u C4Defence’e anlattı.
C4Defence: InnotalentPlus olarak “Dual-Use Studio” adını verdiğiniz yeni bir yapılanmayı kamuoyuna duyurdunuz. Öncelikle şuradan başlayalım: Dual-Use sizin için ne ifade ediyor?
InnotalentPlus Kurucusu & İnovasyon Stratejisti Güven Karaöz: Dual-Use, çoğu girişimin düşündüğü gibi sadece “hem sivile hem savunmaya ürün satmak” değildir. Bizim perspektifimizde dual-use bir kategori değil, bir stratejidir. Lansman sunumumuzda da özellikle altını çizdiğimiz gibi mesele iki pazara birden erişmekten ibaret değil; teknolojiyi tasarlarken, ölçeklerken ve konumlandırırken iki farklı dinamiği aynı anda yönetebilecek bir kurumsal refleks geliştirmektir.Savunma, havacılık ve uzay tarafında ürünler çoğunlukla sınırlı adetlerde, yüksek teknik standartlarla ve uzun tedarik döngüleriyle ilerler. Sivil tarafında ise yüksek adetli satış, hızlı iterasyon ve fiyat rekabeti söz konusudur. Dual-Use strateji, savunmadaki teknik derinliği sivile ölçeklemek; sivilden gelen hız, geri bildirim ve maliyet avantajını savunmaya taşımak anlamına gelir. Bu iki dünyanın en iyi taraflarını, sistematik biçimde bir araya getirmek gerekiyor. Bizim kurduğumuz yapı tam olarak bunun için var.
C4Defence: Neden şimdi? Küresel konjonktürün bu hamledeki rolü nedir?
Güven Karaöz: Zamanlama tesadüf değil. 2024–2025 döneminde küresel ölçekte ciddi bir sermaye kayması yaşanıyor. Avrupa’da toplam VC yatırımı iki yılda %45 daralırken, “defence, security & resilience” dikeyinin, 5 katlık bir atışla, 2019’daki 1B seviyesinden,2024yılınagelindig˘inde5B seviyesine istikrarlı bir şekilde yükseldiğini görüyoruz. Tabloya baktığımızda, tek “istikrarlı yükselen” dikey olduğunu görüyoruz.Savunma teknolojileri yatırımları 2025 itibarıyla 28 milyar dolar seviyesini aşmış durumda; sadece ikinci çeyrekte 19 milyar doların üzerinde VC yatırımı gerçekleşti.NATO DIANA programı, NATO Innovation Fund, Avrupa Savunma Fonu (EDF) ve EUDIS gibi mekanizmalar, artık savunma inovasyonunu kurumsal ve kalıcı bir çerçeveye oturtuyor. Daha da önemlisi, “friendshoring” ve “onshoring” gibi trendlerle tedarik zincirleri jeopolitik olarak yeniden şekilleniyor.Veriler daha çarpıcı: Mind the Bridge & Crunchbase kaynaklı Ekim 2024 – Mayıs 2025 NATO ve Müttefik Ülkeler verisine göre, toplam 4.311 yeni ölçeklenebilir girişimin (scaleup) %55’i çiftli kullanım alanında. İncelenen dönemde yeni yatırımlar toplamı 300 milyar dolar olup, bunun %72’si çiftli kullanım girişimlerine gitmiştir. Bu tablo, 2025’te çiftli kullanım alanında yatırım artışının sadece geçici bir dalga değil, yapısal bir sermaye kayması olduğunu ortaya koymaktadır.Türkiye’nın bu resmin dışında kalma lüksü yok. Fakat, dağınık ve reaktif bir yaklaşımla bu fırsat yakalanamaz. Dual-Use Studio bu boşluğu doldurmak için tasarlandı.
C4Defence: “Neden Dual-Use Studio?” sorusuna lansmanda özellikle “acı noktalar” başlığı altında değindiniz. Türkiye’de sorun nerede?
Güven Karaöz: Üç temel kırılma var.
Birincisi, girişimler Dual-Use kavramını yanlış anlıyor. Çoğu startup, savunma tarafını ya romantize ediyor ya da tamamen göz ardı ediyor. Regülasyon, sertifikasyon, güvenlik bürokrasisi, uzun satış döngüsü gibi dinamikleri hesaba katmadan “savunmaya da satarız” demek gerçekçi değil.
İkincisi, kamuyla startup arasında arayüz eksikliği var. Güvenlik bürokrasisiyle girişim ekosistemi farklı diller konuşuyor. Bir taraf risk minimizasyonu odaklı; diğer taraf ise hızlı deneme-yanılma kültürüyle çalışıyor. Bu iki kültür arasında tercümanlık yapacak, iki tarafın da dinamiklerini bilen bir yapı neredeyse yok.
Üçüncüsü, Türkiye’de Dual-Use’u uçtan uca sahiplenen yapı sayısı da yok denecek kadar az.
Dördüncü olarak da regülasyon bilinmezliği girişimleri tedirgin ediyor. Hukuki Hazırlık Seviyesi, risk ve uyum stratejisi tasarımı gibi başlıklar neredeyse hiç konuşulmuyor.
Dual-Use Studio, bu boşlukları sistematik biçimde kapatmak üzere kurgulandı.
Konuyla İlgili Savunma Haberleri
KAYNAK: C4Defence
