Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine 2019 yılında birçok yeni platform, ürün girerken, üretim aşamasındaki sistemler için de işlevsel olma yolunda ilk adımlar atıldı. Akıncı İHA ilk uçuşunu yaparken, yeni teslimatlarla envanterdeki İHA sayısı 120'ye yükseldi. T-70 ilk kez hangardan çıkarken, S-400 hava savunma sisteminin ilk teslimatı 2019 yılında gerçekleşti.
Savunma Sanayi Başkanı (SSB) Prof. Dr. İsmail Demir'in katılımıyla geçtiğimiz senenin değerlendirilmesi ve 2020 yılında hedeflenenlerle ilgili basın toplantısı düzenlendi. Dünyanın gittiği yöne bakıldığında güçlü bir savunma sanayiinin Türkiye'yi de güçlendireceğine değinen Demir gündeme ilişkin sorulara yanıt verdi. Demir, Altay Tankı'nın üretiminde 18 aylık sürecin başlaması için güç paketiyle ilgili sorunların çözülmesini beklediklerini, alternatif arayışının devam ettiğini belirtti.
Rusya’dan tedarik edilen S-400 hava savunma sisteminin kurulumunun 2020'de tamamlanacağını açıklayan Demir, ikinci sistemin tedariki için yan şart olan ortak üretim anlaşması, teknoloji transferi ve dost düşman tanıma tanıtma sisteminin yerli olması konusunda çalışmaya devam edildiğini, tedarik için belirli bir tarihin gündemde olmadığını söyledi.
Demir, uzun menzilli hava savunma sisteminin geliştirilmesi konusunda Fransa-İtalya ortak iştiraki Eurosam’la imzalanan anlaşmanın süreciyle ilgili, Fransa’nın son zamanlardaki açıklamalarının süreci etkilediğini, durumun aynı şekilde devam etmesi dahilinde diğer ortakla yola devam edilebileceğine değindi.
Gündemden düşmeyen F-35 uçaklarının tedariki hakkında ise, “programın ortağı olarak atılan imzanın arkasındayız” diyen Demir, F-35 uçağı için üretim sürecinden “ben yaptım oldu” anlayışı ile dışlanmaları hakkında hukuki haklarını saklı tuttuklarını ifade etti. Demir konuya, S-400’ün Türkiye’de görev yapması ile F-35 üretimi arasında bir bağ olmadığı açısından baktıklarını ekledi ve alınan kararların “Türkiye'yi cezalandırmak” olarak algılandığını açıkladı. Demir, Rusya’dan teklif edilen Su-35 uçağına ilişkin bir dizi yan parametrenin görüşüldüğünü ama somut bir gelişmenin olmadığını açıklamalara ekledi.
Demir, Pakistan’a ihraç edilecek T-129 helikopterinde kullanılacak motora ilişkin yeni bir perspektif ve yol haritasını gündeme getirdi. Pakistan ile motor sürecinin devam ettiğini ifade eden Demir, Pakistan’ın ABD’den gelecek motor ihracat izni için bir yıl daha beklemeye razı olduğunu, Türkiye’nin yerli motor üzerinde çalıştığını ifade etti.
TCG Anadolu çok maksatlı amfibi hücum gemisine (Landing Helicopter Dock/LHD) F-35’in konuşlandırılmasının bir fikir olduğunu, SSB’ye resmi olarak sunulmadığını, platforma çeşitli hava sistemlerinin konuşlandırılabileceğini aktaran Demir, F-35 gibi pahalı bir alternatif yerine, belirli ölçüde fonksiyonları icra edebilen çeşitli İHA sistemlerinin kullanılabileceğini ekledi.
Demir’in açıklamasında 2020’de gerçekleşecek teslimat başlığı altında yer alan diğer maddelerden bazıları şöyle;
Bayraktar Akıncı TİHA, Hisar-A alçak hava savunma sistemi ve Atmaca satıhtan satıha güdümlü mermi, TCG Anadolu 2020 yılına kadar ilgili kuvvete teslim edilecek.
Atak Faz-2 helikopterleri teslime başlayacak.
Özellikleri geliştirilmiş Kamikaze Mini İnsansız Hava Aracı (İHA) Kargu-2’lerin ve Otonom Taktik Vurucu Sabit Kanatlı İHA Alpagu’nun teslimatlarına geçilecek.
Geliştirilmiş mini İHA’nın teslimatlarına başlanacak.
Kargo İHA’nın sözleşmesi imzalanacak, tasarım ve geliştirme faaliyetleri gerçekleştirilecek.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı ihtiyacı için Temel Eğitim Helikopteri Projesi kapsamında sözleşme imzalanacak.
Test ve Eğitim Gemisi TCG Ufuk'un teslimatı gerçekleştirilecek.
İki adet acil müdahale dalış eğitim botu teslim edilecek.
Yeni SAT botunun ikincisi kullanıma sunulacak.
Denizde İkmal Muharebe Destek Gemisi Tedarik Sözleşmesi kapsamında geminin detay tasarım aşaması tamamlanacak.
Preveze Sınıfı Denizaltı Yarı Ömür Modernizasyonu (PREVEZE YÖM) Projesi ön tasarım aşaması sonuçlandırılacak.
Kara araçlarında Vuran, Kirpi-2, Yeni Nesil Kriminal İnceleme Aracı Kıraç, olay yeri inceleme aracı, Gizli Zırhlı Küçük Otobüs GİZKO, zırhlı ambulans gibi çeşitli tip ve özelliklerde araçları güvenlik güçlerine teslim edilecek.
Emniyet Genel Müdürlüğü için başlatılan Zırhlı Kamyonet ve Binek Araçları Projesi kapsamında gizli silah kuleli zırhlı kamyonetler ilk kez teslim edilmeye başlanacak.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı için üretimi yapılan Mayına Karşı Kısmi Korumalı Kurtarıcı Araç (MKKKKA) ilk kez kullanıma girecek.
6×6 Mayına Karşı Korumalı Araç Projesi kapsamında ilk teslimatlar yapılacak.
İlk yerli üretim Havadan Taşınabilir 105 milimetre Hafifi Çekili Obüs (BORAN) Projesi kapsamında ilk obüsler Kara Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek.
Zırhlı Amfibi Hücum Aracı'nın (ZAHA) kalifikasyon testlerine başlanacak.
Hafif, orta ve ağır sınıf insansız kara araçlarından bazı gruplarda ihaleye çıkılacak ve bazı sınıf araçlar envantere alınacak.
İlk yerli ve milli hava-hava füzesinin üretilmesi amacıyla yürütülen Göktuğ Projesi kapsamında geliştirilen Bozdoğan Hava-Hava Füzesi uçaktan test atışlarının tamamlanmasından sonra envantere girecek.
Orta İrtifa Hava Savunma Füze Sistemi Hisar-O’nun harp başlıklı tam atım füze atışlı testleri yapılacak.
Korkut alçak irtifa hava savunma sistemlerinin teslimatlarına devam edilecek.
Portatif Hava Savunma Füze Sistemi Projesi kapsamında, harp başlıklı güdümlü test füzesi atışlı testleri gerçekleştirilecek.
HGK, KGK, LGK ve Teber güdüm kitleri; SOM-A, UMTAS, L-UMTAS, OMTAS füzeleri, MAM mühimmatları ve DSH roketlerinin teslimatlarına devam edilecek.
MPT-76, Özgün Yerli Tabanca Mete, 5,56 piyade tüfeğinin teslimatları sürecek.
MPT-76 tüfeğiyle uyumlu tüfek altı bombatarın teslimatlarına devam edilecek.
Fırtına obüslerinde kullanılan topçu mühimmatlarının etkin ve verimli şekilde hedefe ulaşmasını sağlayan sevk sistemlerinin yerli imkanlarla geliştirilmesi sağlanacak.
Kritik tesislerin mini/mikro İHA tehditlerine karşı korunması projesi ihale edilecek.
ASELPOD hedefleme podlarının teslimi sürecek.
RAKAS – MUKAS Projesi kapsamında Radar Karıştırma ve Aldatma Simülatörü (RAKAS) sistemi teslim edilecek.
Radar Elektronik Destek (ED)/Elektronik Taarruz (ET) Sistemleri Projesi kapsamında ED ve ET sistemleri kullanıma sunulacak.
Kent Güvenlik Yönetim Sistemi ve Plaka Tanıma Sistemi Projesi kapsamında yurt içindeki kurulumlara devam edilecek.
Modüler geçici üs bölgelerinin teslimatları sürecek.
Çeşitli tiplerde karıştırıcı, köreltici, İHA önleyici sistem ile telsiz teslimatları yapılacak.
X Bant Uydu Muhabere Sistemi Projesi kapsamında teslimatlara başlanacak.
Dünyada yalnızca yedi ülkede üretilen x-ray araç ve konteyner tarama sistemlerinin yerli imkanlarla üretilmesi amaçlanan Milli Tarama Sistemi (MİLTAR) Projesi sözleşmesi imzalanacak.
Dost Düşman Tanıma Tanıtma Sistemi (IFF) Mod 5/S Projesi kapsamında öncelikle F-16 olmak üzere çeşitli hava ve deniz platformlarına milli IFF cihazları entegrasyonu yapılacak.
Elektronik harp korumalı, 30-512 Mhz frekans aralığında çalışan ve frekans atlama özelliğine sahip, beş farklı dalga şekli yüklü ve istenildiğinde yeni dalga şekilleri yüklenebilen yeni tip el telsizi (EHKET) sahaya verilecek.
Emniyet Genel Müdürlüğüne Kamu Güvenli Haberleşmesi için kullanıma sunulması planlanan Geniş Bant LTE teknolojisine dayalı sistem tedarik edilmesi ve DMR + LTE hibrit terminal geliştirilmesine yönelik projenin imzalanması planlanıyor.
Göktürk-3 için teklifler alınacak
Kombine Çoklu Mini Uydu Geliştirme Projesi ve Göktürk-3 Sentetik Açıklıklı Radar Uydusu Sistemi Geliştirme Projesi kapsamında teklifler alınacak.
Hibrit motor sistemleri ve enerji depolama sistemleriyle ilgili yeni projeler gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Sabiha Gökçen Havalimanı ikinci pist inşaatı bitecek ve yeni terminal binası inşaatı başlayacak.
2019 Yılında gerçekleşen önemli faaliyet ve teslimatlar ise şöyle;
ANKA-AKSUNGUR ilk uçuşunu yaptı.
Akıncı Taarruzi İHA’nın ilk uçuşu yaptı.
ATAK’ın lazer ikaz alıcı ve diğer elektronik harp sistemleri ile donatılmış FAZ-2 versiyonu ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.
Sürü İHA projesi başladı.
İHA’ların GPS olmayan ortamda da görev yapacağı KERKES-Küresel Konumlama Sistemi Bağımsız Otonom Seyrüsefer Sistemi Geliştirilmesi Projesi başladı.
Ağır Sınıf Taarruz Helikopteri Projesi başladı.
GÖKBEY’in ilk sertifikasyon uçuşu gerçekleşti.
Genel Maksat Helikopteri Programı kapsamında, toplamda 109 adet üretilecek T-70 Helikopterinin ilki hangardan çıkarıldı.
A400M Projesi kapsamında 8 ve 9’uncu uçakları teslim edildi.
Yük Helikopteri Tedarik Projesi kapsamında dört adet CH-47F Helikopterini teslim edildi.
MİLGEM 4. Gemi TCG KINALIADA hizmete girdi.
MİLGEM 5. Geminin inşasına başladı.
Çok Maksatlı Amfibi Hücum Gemimiz TCG ANADOLU’yu denize indi.
Test ve Eğitim Gemisi TCG UFUK’u denize indi.
Yeni Tip Denizaltının ilki PİRİ REİS havuza çekildi, beşinci gemi SEYDİ ALİ REİS’in ilk kaynağı yapıldı.
Sekiz adet Süratli Devriye Botu teslim edildi
Yeni SAT botunun ilki teslim edildi.
Preveze Sınıfı Denizaltı Yarı Ömür Modernizasyonu Sözleşmesini imzalandı.
Silah Taşıyıcı Araçlar Projesi kapsamında ilk araçlar teslim edildi.
Fırat M60T Modernizasyonu kapsamında 169 tank modernize edildi.
Hafif sınıf insansız kara araçlarında prototipler geliştirildi.
Özel Maksatlı Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç (ÖMTTZA) Projesi Sözleşmesini imzalandı.
Taktik Tekerlekli Zırhlı Araç VURAN, Akaryakıt Tankeri AKTAN, Modüler Konteyner ve Taşıyıcı araç ilk kez envantere girdi.
KİRPİ-2, EJDER YALÇIN, VURAN, AKTAN, Gizli Zırhlı Küçük Otobüs (GİZKO), Zırhlı Kurtarma ve Bakım Aracı (ZKBA) gibi kara araçlarının teslimatları devam etti.
Alçak İrtifa Hava Savunma Sistemi HİSAR-A’nın nihai testleri tamamlandı, seri üretime hazır hale geldi.
Korkut Hava Savunma Sistemi envantere girdi ve 13 sistem teslim edildi. Deniz platformlarında kullanımı için Gökdeniz hazır hale getirildi.
İlk milli satıhtan satıha güdümlü mermi ATMACA milli gemi TCG KINALIADA’dan atıldı.
İlk yerli ve milli hava-hava füzesinin üretilmesi amacıyla yürütülen GÖKTUĞ projesi kapsamında geliştirilen BOZDOĞAN Görüş İçi ve GÖKDOĞAN Görüş Ötesi füzelerinin güdümlü atış testleri başarıyla gerçekleşti.
Ardışık delici harp başlıklı SOM-B2 füzesinin geliştirme, yer ve uçuş testleri tamamlandı.
Milli lazer silahı ARMOL kabul testlerini geçerek Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi. SSB Aselsan, Roketsan, Tübitak Bilgem ve Ermaksan’ın katılımıyla oluşturulan Lazer Teknolojileri Mükemmeliyet Merkezi kuruldu ve çalışmalarına başladı.
İlk S-400 sistemi geldi, kurulum ve eğitim faaliyetleri sürüyor.
Elektromanyetik Top Sistemi TUFAN ile yapılan atışta namlu çıkış enerjisi rekoru kırıldı. Aselsan ve Tübitak Sage’nin katılımıyla oluşturulan Elektromanyetik Fırlatma Teknolojileri Mükemmeliyet Merkezi kuruldu ve çalışmalarına başladı.
20 mm Top Geliştirilmesi Projesinin sözleşmesini imzalandı.
HGK, KGK, LGK, Teber güdüm kitleri, MAM-C, MAM-L mühimmatları ve UMTAS, LUMTAS füzelerinin teslimatlarına devam edildi.
MPT-76, Özgün Yerli Tabanca METE, 5,56 Piyade Tüfeğinin teslimatlarına devam edildi.
Yeni Nesil Milli Savaş Yönetim Sistemi ADVENT, TCG KINALIADA’ya entegre edildi.
Çok Amaçlı Faz Dizinli Radar (ÇAFRAD) sisteminin teknoloji gösterim prototipi ile başarıyla atış yapıldı ve teslimatı gerçekleştirildi.
Radar Elektronik Destek (ED)/ Elektronik Taarruz (ET) Sistemleri Projesi kapsamında ilk ED sistemi teslim edildi.
Muhabere Karıştırma ve Aldatma Simülatörü (MUKAS) sistemi teslim edildi.
Yavuz Sınıfı Fırkateyn Milli Elektronik Harp Süiti (MEHS) Projesi kapsamında üçüncü ve dördüncü MEHS Deniz Kuvvetleri Komutanlığına teslim edildi.
•Güvenlik uygulamalarına yönelik geliştirilmiş yerli ve milli yüz tanıma algoritması başarılı oldu.
Çeşitli tiplerde karıştırıcı, köreltici, İHA önleyici sistem ile telsiz teslimatları yapıldı.
T70 Genel Maksat Helikopteri için üretilen ilk T700-TEI-701D Motoru teslim edildi.
Algılayıcılar, Bilgi teknolojileri, İleri Malzeme ve Enerji, Tahrip ve KBRN gibi yurt dışından tedarik edilen ileri teknoloji alanlarının kazanımlarına yönelik AR-GE çalışmaları devam ediyor. 2019 yılında 17 yeni AR-GE projesi başladı Ayrıca kamu kurumları, firmalar, enstitüler, üniversiteler ve araştırma merkezleriyle bir araya gelinen Odak Teknoloji Ağı (OTAĞ) çalışmaları başladı.
Türkiye’nin ilk Parçacık Radyasyonu Test Altyapısı ODTÜ-Saçılmalı Demet Hattının kurulumu tamamlandı.
ULAK Haberleşme A.Ş. tarafından ürün haline getirilen MİLAT Yazılım Tanımlı Ağ Yönetim ve Analiz Sistemi’nin (MAYA) ilk satışı TÜRKSAT‘a yapıldı.
SSB kuruluşu SSTEK’in de iştiraki olan TRBOR A.Ş’nin faaliyet göstereceği Bor Karbür tesisinin temeli atıldı.
Savunma sanayii ekosisteminde bulunan kurumlar ve firmalar ziyaret edildi, çalışmaları yerinde incelendi. Savunma Sanayii Buluşmaları ve Üniversite Buluşmalarıyla illerin potansiyelini yerinde değerlendirildi.
Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme Programı (EYDEP) kapsamında 164 firma değerlendirme sürecinden geçti.
SSB ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan Mesleki ve Teknik Eğitim Geliştirme İş Birliği Protokolü ile savunma sanayii alanında öğretmen ve öğrenci eğitimlerine başlandı.
Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesinin hedefleri arasında yer alan «Sektörde ihtiyaç duyulan insan kaynağının yetiştirilmesi ve niteliklerinin geliştirilmesi» kapsamında Türkiye’nin dört bir yanında 13 üniversitede 1000’in üzerinde öğrenciye eğitim verildi.
Üniversitelerde savunma sanayiine dair farkındalığı konferans, panel ve sertifika programları gibi çalışmalarla artırmayı amaçlayan Savunma Sanayii Okuryazarlığı Projesi başlatıldı.
Nitelikli insan kaynağı ihtiyacına yönelik başlatılan Vizyoner Genç ve Savunma Sanayii Akademi programlarına savunma sanayii uzmanlığına yatırımım devam etti.
15 adet Savunma Sanayii İşbirliği toplantısı yapıldı. Bu toplantılardan altısı Orta Asya ve Uzak Doğu Bölgesi, altısı Orta Doğu ve Afrika Bölgesi ve üçü Avrupa ve Amerika Bölgesinde yer alan ülkelerle gerçekleştirildi.
Dört farklı ülkede beş adet Endüstri Günü düzenlendi. Beş adedi Milli Katılım olmak üzere 14 adet savunma sanayii fuarına/konferansına katılım sağlandı.
2019 ihracatı Cuma günü açıklanmıştı. Savunma ve havacılık, yüzde 34,6 ile bir önceki yıla göre en yüksek artışı kaydeden sektör oldu. 2 milyar 741 milyon dolar ile bu yılı kapandı.
Özellikle Asya ve Uzak Doğu Bölgesi savunma sanayii ihracatta önemli bir yer tutuyor. Filipinler ile savunma sanayii alanında ilişkileri ilerlemekte olup, hava platformu ve kara araçları alanında işbirliği mevcut. Ukrayna’ya Bayraktar İnsansız Hava Aracı ihracatı gerçekleştirildi ve teslim edildi. Uganda ve Gana’ya kara aracı ihracatı yine 2019 yılında gerçekleştirilmiş olup, Macaristan’a da kara aracı satışı 2019 yılında öne çıkan ihracat sözleşmelerinden oldu. Ayrıca Orta Asya’da yer alan ülkelerle işbirliği artarak devam edecek.
