10 Nisan’da düzenlenen Türkiye ile Ukrayna arasındaki Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey’in 9’uncu Toplantısı sonrası Karadeniz ve ABD-Çin gerilimine dair pek çok yeni gelişme gündeme geldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Türkiye’yi ziyareti sırasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a Motor Sich firmasının %50 hissesini teklif etmesi, bunlardan biri olarak ortaya çıktı. Chas News’in Ukrayna hükûmet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, “Stratejik önem” atfedilen Motor Sich’in hisselerinin yarısının, Türkiye’de devlet iştiraki bir firmaya devredilmesi konusu da iki ülkenin liderleri arasında konuşuldu.
Toplantı sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan, ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Stratejik ortaklığımızı daha da tahkim ettik. Görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi etraflıca ele aldık. Türkiye olarak Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunduk. Kırım’ın ilhakını tanımama karamızı teyit ettik.” dedi. Bu açıklama, Rusya’nın Ukrayna sınırına asker ve ekipman konuşlandırmasına paralel olarak geldi.
NATO’dan Yardım İsteği
Bölgede yaşanan gelişmeler ışığında Ukrayna Dışişleri Bakanı Kuleba iki gün önce, “Operasyonel seviyede Rusya’yı caydıracak ve saldırgan niyetlerini sınırlandıracak tedbirlere ihtiyacımız var. Bunlar Rusya’nın saldırganlığının maliyetini yükseltecek yeni yaptırımlar olabilir. Bunlar ayrıca Ukrayna’nın savunma kabiliyetlerini güçlendirmeyi hedefleyen doğrudan destek olabilir.” açıklamasında bulundu ve NATO’dan yardım istedi.
Envanterinde Sovyet döneminden kalma çok sayıda askeri platform bulunan Kiev, ABD’den uzun süredir ekipman desteği alıyor.
Çin, Motor Sich’in Peşinde
Çin yaklaşık 10 yıldır Motor Sich hisselerini almaya uğraşıyor. Çin, Kasım 2020’de Ukrayna Tekeli Önleme Komitesine (Anti Monopoly Committee of Ukraine/ AMCU) yeniden başvurdu. AMCU, önceki teklifleri reddetmişti.
Avrupa Politika Analiz Merkezi (CEPA) konuyla ilgili yayınlanan bir yazıda, Ukrayna’nın ABD ile stratejik ilişkilerini göz önüne alarak bu teklifi reddetmesi gerektiği belirtilerek, “Kiev bunun yerine, dünyanın hızla büyüyen havacılık pazarı olan Hindistan ya da Türkiye gibi diğer potansiyel yatırımcılara yönelmelidir.” ifadesine yer verdi.
Pekin, Motor Sich’i uydu ve seyir füzeleri gibi teknolojiler için potansiyel bir motor üreticisi olarak görüyor.
Öte yandan Motor Sich’in Çin’e 800 milyon dolar değerinde 400 adet uçak motoru tedarik edeceği bilgisi de geçen aylarda paylaşılmıştı.
Türk Yapımı Platformlarda Ukrayna Motoru
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii TUSAŞ Genel Müdürü Prof. Dr. Temel Kotil, ATAK-II helikopterinde yerli motor alternatifi olmadığı için, güç sistemlerinin Ukrayna’dan geleceğini söylemişti.
Baykar firmasının geliştirdiği ve Ukrayna’ya da tedarik edilen SİHA’larda da Kiev üretimi motorlar kullanılıyor.
