Rus birlikleri Ukrayna Harekât Alanında,
-Luhansk’ı ele geçirme maksatlı Donets nehri kuzeyinde Svatove güney batısı ile Kreminna batısı bölgesinde,
-Donbası ele geçirme maksatlı olarak, Donets nehri güneyinde Siversk doğusunda ve siklet merkezi ile taarruz ettiği Bakhmut bölgesinde,
-Yine Donbas bölgesini ele geçirmek maksadıyla bölgenin güneyinde Donetsk şehri batısındaki bölgedeki taarruzlarına devam etmektedir.
Ağırlıklı olarak, Bakhmut kasaba bölgesinde ve Donetsk şehri batısında Avdiivka, Pervomaiske ve Marinka yerleşim birimlerinin Rus taarruzlarının merkez üssü olmaya devam etmektedir.
Rus kuvvetlerinin özellikle Bakhmut kuzeyi ile Donets nehri arasındaki harekat ile Bakhmut güneyi bölgesinde harekatının hızı ve temposuun düştüğünü görmekteyiz. Bu bölgede ayrıca taktik seviyedeki UK karşı taarruzlarıda görülmektedir.
Yine Bakhmut bölgesinde kasaba içindeki sokak çatışmaları devam ederken özellikle kasabayı kuzeyden kuşatma gayretlerinin arttığını görmekteyiz.
Rus birlikleri ile Wagner unsurlarının Bakhmut kasabasının yüzde 80’ini kontrol ettiği iddia ediliyor. Paylaşılan sosyal medya bilgilerine görede Rusların yaklaşık bu oranda bir bölgeyi kasaba içinde kontrol ettiğini anlıyoruz.
7 Nisan günü yayımladığımız harekât özetinde Bakhmut kasabasının halen mevcut Rus ilerlemesinin aynı hızda devam ettiği takdirde 2-3 gün içinde tamamen Rus kontroluna geçeceği ve Ukrayna birliklerinin kasabadan geri çekileceğini öngörmüştük. Kasabanın batı ucuna kadar olan 2,9 km lik mesafenin, Ruslar 7 Nisan gününden sonra 700 m lik kısmını ancak 5 günde ele geçirebildiler. Bir kez daha muharebenin hesaplandığı gibi gerçekleşmediği, muharebenin matematikten ibaret olmadığı anlaşıldı.
Kasaba içinde Rusların ele geçirmesi gereken yaklaşık 2,2 km lik 14-15 sokaktan ibaret olan bir bölge kaldı. Kasabanın bu bölgesini askerî açıdan değerlendirdiğimizde Rusların kısa süre içinde ele geçireceğini rahatlıkla söylesekte bu üne kadar gerçekleşen muharebeler bizlere daha uzun sürebileceği gerçeğini de dikkate almamızı öğretti. Yinede kasabadan lojistik destek ve emniyetli bir geri çekilme için uygun yolun kalmaması Ukrayna savunmasının çok uzun sürmeyeceğini görmemiz gerektiğini dikte ettirmektedir.
Bakhmut kasabasını tamamen bir türlü ele geçiremeyen Rusların Suriye’de olduğu gibi, “Suriye” kavurucu toprak taktiklerine geçtiği Ukraynalı general Oleksandr Syrskyi tarafından belirtildi. Syrskyi’ye göre, sözde “Suriye” yakıp yıkma taktiğine geçen Ruslar, hava taarruzları ve topçu ateşi ile binaları ve mevzileri yok ediyor, ondan sonra ilerlemeye çalışmaktadır. Ancak, ‘’Bakhmut’un savunması devam ediyor. Durum zor ama kontrol altında” dedi. Rusya hava ve ateş destek üstünlüğü kullanıp zayiatı azaltacak şekilde manevra yapmaya çalışmaktadır.
****WP’nin yazdığına göre, Mart ayı başındaki durumu yansıtan sızdırılan değerlendirmede
-Ukrayna’nın “kuvvet oluşturma ve idame eksiklikleri” ve Ukrayna’nın gelecekteki karşı taarruzunun yalnızca “taktik seviyedeki toprak kazanımları” ile sonuçlanma olasılığı olduğu,
-ABD istihbarat değerlendirmesinin, Ukrayna’nın stratejisinin Doğu Ukrayna’daki toprakları geri almak ve Rusya’nın işgal altındaki Kırım’a giden kara köprüsünü kesmek için güneye doğru ilerlemek olduğunu,
-“Rusya’nın Zaporizhia bölgesinde Kırım ve Melitopol istikametlerindeki güçlü savunma tahkimatları, “Ukrayna’nın eğitim ve mühimmat tedarikindeki kalıcı eksiklikleriyle birleştiğinde, muhtemelen karşı taarruz için ilerlemeyi zorlayacak ve karşı taarruz sırasında zayiatları artıracağı,
-Ukrayna hava savunma sistemlerindeki mühimmatının kritik seviyede olduğu açıklandı.
Müteakibende Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’ye yakın bir kaynak CNN’e verdiği demeçte , Ukrayna’nın düzinelerce Pentagon belgesinin sızdırılmasının ardından bazı askeri planlarını değiştirdiğini söyledi. Taarruz için gerekli muharebe gücünün henüz hazır olmaması, sızdırılan plan sonrası yapılan değişiklikler için hazırlıklarının yapılması, hava savunma hassasiyetinin giderilmesi gibi konular nedeniyle Ukrayna karşı taarruzunun Nisan ayı sonundan itibaren Mayıs ayı içinde olabileceği değerlendirmemizi biraz daha ötelememiz gerektiğini belirtiyoruz.
****Ukrayna için en önemli noktaların hava savunma silah sayıları ve mühimmat noksanlığı ile insansız hava aracı sayısındaki ciddi azalmanın olduğu vurgulanmaktadır.
Bugüne kadar Rus füze ve hava taarruzları karşısında etkili olan Ukrayna’nın hava savunması,
-Sürekli gerçekleşen Rus taarruzlarında kullanılması nedeniyle Ukrayna silah stoklarını tükettiğini,
-Muhtemelen Rus uçaklarının bundan sonra Ukrayna’da daha etkili olabilme ihtimali nedeniyle artık ciddi sıkıntı içinde olabileceğini görmekteyiz.
Ayrıca bir taarruzi harekât için tamamen hava üstünlüğünün sağlanmış olması veya bölgesel hava üstünlüğü gerekmektedir. Yaklaştığını vurguladığımız Ukrayna karşı taarruzunun bu nedenle ertelenebileceğini de dikkate almak lazım.
Sızan belgelere göre, Ukrayna’nın en önemli hava savunma silahları olan Sovyet dönemi S-300 ve Buk hava savunma füzeleri stoklarının Mayıs başı ve Nisan ortasına kadar tamamen tükeneceğini öngörüyordu. Belgenin Mart ayı başı bilgilere göre hazırlandığı ve şimdi değerlendirmenin değişip değişmediği belli değil.
Batının söz verdiği Patriot gibi hava savunma sistemleri Ukrayna’ya geldiği zaman yeterli bir hava savunma durumundan bahsedebiliriz.
**** Ukrayna kuvvetleri harekât boyunca çeşitli SİHA-İHA-DRON kullanarak muharebe alanında etkili oldu. Ancak son dönemdeki bu sistemlerdeki azalmalar ve ikmal yapılamaması harekât alanında Ukrayna birlikleri hassas hale getirdi. Ukrayna’nın insansız hava aracı üstünlüğünün yakında sona erebileceğinden korkuluyor.
Özellikle taktik seviyede 5-6 km derinliğe kadar uzanıp hem keşif-gözetleme hem de ateş desteği sağlamada etkili olan dronlara karşı Rusların İHASAVAR kullanmaya başlaması, Ukrayna dron sayılarının azalması nedenleriyle Ukrayna özellikle temas hattındaki unsurlarının savunmasında sıkıntı çekeceğini söyleyebiliriz. Bu durumun ancak batının söz verdiği bu dronların gelmesiyle çözülebileceğini ifade etmek lazım. Bu durumda Ukrayna karşı taarruzunu geciktirebilecek bir neden olarak görmek lazım.
****ABD sızıntısı belgelerde, Batılı özel kuvvetlerin Ukrayna’da olduğunu gösteriyor Belgeye göre, İngiltere’den Ukrayna’daki en büyük özel kuvvet birliğine (50 asker) sahipken, onu NATO üyesi diğer ülkeler Letonya (17), Fransa (15), ABD (14) ve Hollanda (1) izlemektedir.
**** Ukrayna medyasında yer alan bilgiye göre,
-“Son haftalarda Rusya, Ukrayna’nın güneyindeki Zaporizhzhia Oblastı’nda derinliklerinde savunma anlayışını geliştirmeye devam ettiği,
-Bu bölgede yaklaşık 120 km’lik üç savunma hattan oluşan bir savunma mevzi inşa etmeyi tamamladığı,
-Savunma hatlarının birbirinden yaklaşık 10-20 km mesafede olduğu,
-Mevcut tahkimatların yeri ve durumuna göre Rusya’nın Ukrayna karşı taarruzunu Melitopol ve Kırım istikametinde beklediği,
-Hazırlanan mevzilerin yanı sıra çeşitli engel sistemlerinin de oluşturulduğu açıklanmaktadır.
(E) Tuğgeneral Levent Köse
Yazar Hakkında: 1960 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde doğan Levent Köse’nin memleketi Giresun-Görele’dir. İlk ve ortaokulu bitirmeyi müteakip, 1977 yılında Kuleli Askerî Lisesi’nden, 1981 yılında Kara Harp Okulu’ndan mezun olmuş ve çeşitli birliklerde Takım ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulunmuştur. 1992 -1994 yılları arasında Kara Harp Akademisi öğrenimini tamamlayıp Kurmay Subay olarak çeşitli birliklerde ve karargahlarda Şube Müdürlüğü, Öğretim Elemanlığı, Tabur K.lığı, Alay K.lığı, Daire Başkanlığı ve Kurmay Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur.
Görevi esnasında, yurt içinde Temel Paraşüt, Atlatıcı Öğretmen ve Yer Ekip Komutanlığı, Serbest Paraşüt, Komando İhtisas, PPBUS kursları ile Silahlı Kuvvetler Akademisi’nde, Milli Güvenlik Akademisi’nde öğrenim görmüş ve yurt dışında Barışı Koruma Harekat Planlaması, İnsani Yardım konusunda Torino-İtalya’da kurs görmüş, Bosna-Hersek’de kısa süreli kurs öğretmenliği, Azerbaycan Türkiye Askeri İşbirliği ve Koordinasyon Kurul Kur. Bşk. lığı görevinde bulunmuş ve 2010 yılında Tuğgeneralliğine terfi etmesi sonrası, Hakkâri Dağ ve Komd. Tug. K. ve Balıkesir Bakım Okulu ve Eğt. Mrk. K. olarak görev yapıp 2014 yılında emekli olmuştur. 2017-2021 yılları arasında Kara Harp Enstitüsü’nde öğretmenlik yapmıştır. 2016 yılında, Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde yüksek lisans yapmıştır.
