C4Defence motor arızası sonucu Şanlıurfa'da acil iniş sırasında kırım geçiren Bayraktar TB2 hakkında özel bilgilere ulaştı. Edinilen bilgiye göre İHA motor arızasını kırım geçirmeden de atlatabilirdi çünkü motor arızası nedeniyle motor stop etti ama İHA süzülerek otomatik iniş yaptı. İHA güvenlik gerekçesi ile havalimanı yerine tarlaya indiği için kırıma uğradı. Tarlada ise su kanalı bulunuyor. İHA, kanalın 5 m önünde yere teker koydu. Kanalı geçip teker koysa çok daha temiz iniş olabilirdi.
Konuya ilişkin sorularımıza yanıtlayan bir yetkilinin verdiği bilgiler ise özetle şöyle:
TB2'de Rotax912is motor bulunuyor. İHA'nın periyodik bakımlari 25, 100, 200,400,1000 saatlik bakımlar halinde eksiksiz yapılıyor. Bu bakımlarda 6 bin 500 saatlik kümülatif uçuş deneyiminden yararlanılıyor.
Hava aracında bulunan faydalı yük sisteminde laser designatör sensörü bulunmamaktaydı. Acil mecburi iniş sonrasında hava aracı aviyonik sistemlerinin sağlam olduğu belirtilmekte.
Bayraktar mensuplarının twitter üzerinden en son yayınlanan görsellerde TB2'den elde edilmiş bir görüntü yer alıyor. Bu görüntüde ekranın sol kenarında kırmızı ile “armed” ifadesi yer alıyor. O “armed” ifadesi İHA “silahlı” anlaminda değil. Kamera ekranındaki armed ifadesi “Laser Range Finder” (lazer mesafe ölçücü) ile ilgili güç veriliyor anlamında kullanılıyor. Burada kullanılan iki ifade ve anlamları şöyle: LD Armed: ” laser designator”e güç veriliyor, LRF Armed: “range finder”a güç veriliyor. Bu bilgiler ışığında kırıma uğrayan TB2, en kıymetli faydalı yük kodlu laser işaretleyici podu taşımıyordu.
Editörün notu: İHA'ların düşmesi moral bozucu olsa da sistemin içindekiler için kaza yaşamanın şaşırtıcı bir yanı yok. İHA'lar sık sık benzeri kazalar geçirebiliyor. Kullanımları arttıkça kazalar da artıyor çünkü İHA'lar pilotların yerini alsın diye üretilse de aynı üretim süreçlerinden geçmiyor çünkü İHA, pilotlu uçağın görevlerini daha ucuza yerine getirmek için kullanılan bir sistem. Örneğin ABD'nin Afganistan'daki operasyonlarda kullandığı İHA oranı seneler içinde büyük artış gösterirken İHA'ların karıştığı kazalar da aynı şekilde arttı. Pilotlu uçaklarda ise bu oran çok daha düşük kaldı ve uçuş saatleri artsa da artma eğilimine girmedi. ABD'nin İncirlik Üssü'nde konuşlu onbinlerce uçuş saatine sahip İHA'da benzer kaderi geçtiğimiz aylarda yaşadı.
Görme imkanımız olan poda ilişkin görüntülerde kameranın kabuğunda ezikler seçiliyor. Dıştan yapılan kontrolde yalnızca lensler ve arkasında kalan kartlar görülüyor. Bu noktalarda herhangi bir hasar emaresi dikkat çekmiyor.
