8 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin 107’nci Yıl Dönümü etkinlikleri, Çanakkale Deniz Müzesi Komutanlığında gerçekleştirilen açılış töreni ile başladı.
Çanakkale Deniz Savaşları, üstün teknoloji ve ateş gücü ile denizden taarruz eden düşmana karşı, kısıtlı imkânlarla yapılan ve zaferle sonuçlanan; dünya harp tarihinde önemli bir yere sahip savunma harekâtı olma özelliğini taşıyor.
Sarıkamış’ta koskoca bir ordunun yok olmasını fırsata dönüştürmek isteyen İtilaf Devletleri, İstanbul’u ele geçirebilmek amacıyla dönemin en güçlü armadasıyla Çanakkale Boğazı girişine geldi.
Armada, 19 Şubat’ta Türk tabyalarını bombardımana başlayarak ilk saldırısını yaptı.
Sabah 08.45’te başlayan bombardıman 17.00’ye kadar sürdü ve bu ilk saldırıda 83 Türk askeri şehit düştü.
Bu saldırıya Orhaniye ve Ertuğrul tabyalarından şiddetli karşılık verildi ve atılan mermiler, düşman donanmasında hasara yol açtı.
Düşman donanmasının saldırıları ilerleyen günlerde de aralıklarla devam etti.
Nusret (Nusrat) mayın gemisi, 8 Mart 1915 Salı sabahı saat 05.30’da Karanlık Liman’dan hareket ederek akıntı üzerinde ve Eski Hisar’dan (Balıkesir) başlayarak Erenköy hizasında bitecek şekilde 26 karbonik mayın ile bir hat oluşturdu.
Bölgede sürekli istihbarat-keşif seyri yapan düşman botları bu faaliyeti tespit edemedi.
18 Mart 1915 Perşembe günü düşman filosunun Agamemnon Zırhlısı öncülüğünde (Agamemnon, ordusuyla Truva’ya saldıran Aka Kralı’nın adıdır ve 30 Ekim 1918’deki Mondros Mütarekesi de bu gemide imzalanmıştır) Boğaz’a doğru yaklaştığı görüldü ve filo bağlısı gemilerden Kilitbahir tarafındaki ve Anadolu yakasındaki bütün istihkâmlara ateş açıldı.
Düşman savaş gemilerinin yaklaşık 13 kilometre mesafeden ateşe başlamaları üzerine Türk obüs bataryalarına ateş emri verildi ancak obüslerin menzilinin ve eldeki cephanenin yetersiz olması nedeniyle ateş kısa süre sonra kesildi.
Bundan cesaret alan Fransız gemileri, İngiliz gemilerinin arasından geçerek tabyalara yaklaştı ve bombardımana başladı.
Düşman menzile girince Türk tabyaları tekrar ateşe başladı ve gemilere isabet kaydetti ama cephane sıkıntısı nedeniyle ateş giderek zayıfladı.
Düşman komuta kademesi, tabyalardan açılan ateşle bir hayli yara alan Fransız savaş gemilerinin geriye alınması ve İngiliz savaş gemilerinin daha yakına girip hedefleri tamamen imha etmesi kararını aldı.
Fransız gemileri, geri dönüş manevrasına başladı.
Ancak, Fransız Gemisi Bouvet, geri dönüş manevrası yaparken mayınlardan birine çarptı.
Şiddetli bir patlama oldu ve Bouvet hızla iskele tarafına doğru yattı.
Fransız Zırhlısı Bouvet, yaklaşık 3 dakika içinde, 603 mürettebatıyla Çanakkale Boğazı’nın dibini boyladı.
Morali yerine gelen Türk topçusu yoğun ateşe başladı.
Anadolu yakasındaki Hamidiye Tabyası, ateşini Irresistable üzerinde yoğunlaştırdı.
Irresistable, Bouvet’nin battığı bölgede mayına çarptı ve sancak tarafına doğru yattı.
Irresistable’a yardıma giden Ocean Zırhlısı da mayına çarparak yan yatmaya başladı.
Birleşik düşman filosu, Irresistable ve Ocean Zırhlısı’ndaki personeli tahliye ettikten sonra geri çekilmeye başladı.
Yan yatan Irresistable ve Ocean da Çanakkale Boğazı’nın derinliklerine gömüldü.
Birleşik Düşman filosu, 3 gemisini ve 900 civarında personelini kaybederek Çanakkale Boğazı’nı terk etti.
Türk Ordusu, Çanakkale Boğazı’nda kesin bir Deniz Zaferi kazandı.
Churchill’in yeni bir deniz harekâtı önerisi kabul görmedi ve Çanakkale’yi geçebilmek için kara harekâtına karar verildi.
1. Dünya Savaşı’nın seyrini değiştirecek bir etkiye sahip olan Çanakkale Savaşı, dünyanın en önemli muharebeleri arasında yer alıyor.
